Plain packaging

Het op uniforme of neutrale wijze verpakken van sigaretten en andere tabaksproducten (plain packaging in het Engels) is bedoeld om tabakswaren minder aantrekkelijk te laten ogen, met name ook voor jongeren, maar of het zo werkt is de vraag.

In Nederland wordt plain packaging in 2020 verplicht ingevoerd, als onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord. Alle verpakkingen voor tabaksproducten krijgen met ingang van 2020 dezelfde donkergroen-bruine (olijfgroene) kleur. Door de sobere verpakkingen – in combinatie met de opzichtige gezondheidswaarschuwingen die sinds 2016 verplicht zijn – zijn consumenten minder genegen rookwaar aan te schaffen, is de gedachte.

Plain packaging voor rookwaren houdt praktisch in dat alle merk-specifieke beeldmerken, kleuren en lettertypes zijn weggelaten. Dit is bedoeld om aanschaf en gebruik minder aantrekkelijk te maken. Rokers kunnen zich door de neutrale verpakkingen immers niet meer zichtbaar onderscheiden (lees: een statement maken) door voor een bepaald merk te kiezen.

De verplichting om rookwaar te verpakken in uniforme of neutrale verpakkingen kent zeker niet alleen maar voorstanders. Tegenstanders wijzen erop dat in landen waar neutrale verpakkingen al zijn ingevoerd de maatregel niet het beoogde effect gesorteerd heeft. Vaak wordt in dit verband Australië aangehaald. Australië was op 1 december 2012 het eerste land ter wereld was waar plain packaging werd ingevoerd, overigens samen met hogere belastingen en een verbod op e-sigaretten. Cijfers wijzen echter uit dat dit stringente beleid aantoonbaar is mislukt: in de lente van 2019 rookten meer Australiërs dan in 2013 het geval was.

Er zijn aanwijzingen dat plain packaging ook om een andere reden een averechts effect sorteert. Consumenten zich door neutrale verpakkingen niet langer kunnen onderscheiden zijn vermoedelijk eerder geneigd om over te stappen op goedkope merken. Critici wijzen er verder op dat plain packaging niet alleen indruist tegen internationale vrijhandel en het merkenrecht, maar dat het ook de georganiseerde misdaad in de kaart speelt: neutrale verpakkingen zijn gemakkelijker na te maken dan verpakkingen waarover door ontwerpers en fabrikanten lang is nagedacht. In Australië is sinds de invoering van plain packaging de illegale handel met zo’n 30 procent toegenomen.

« Terug naar overzicht
Zoeken